Menyra ruajtjeje pa frigorifer te ushqimeve

Papritur na prishet frigoriferi dhe nuk kemi lekë të blejmë tjetër, nuk kemi as qilar apo frigorifer pasiv. Nuk kemi mundësi as ti thajmë ushqimet se koha është e freskët apo e lagësht. Nuk ka nevojë ti hedhim poshtë ushqimet, mund ti ruajmë ato ndryshe. Më poshtë ka disa mënyra ruajtjeje pa frigorifer.

Mishi:

Mishit i hiqen kockat, pritet copa-copa të vogla dhe skuqet në zjarr të ulët për disa orë. Skuqja bëhet në zjarr të ulët që të shkrijë dhjami dhe që mishi të thahet sa më shumë (të mos digjet nga jashtë dhe të mbetet i butë nga brenda).

Foto: mishi skuqet

Foto: Mishi tani shpërbëhet lehtë. Ai shtypet që të bëhet fije-fije.

Mishi i nxehtë, i skuqur hidhet në enën ku do ruhet, vihet sa më ngjeshur dhe mbulohet me yndyrë të shkrirë, të nxehtë. Nëse mishi nuk ka dhjam të mjaftueshëm përdoret yndyrë tjetër si gjalp etj.. Yndyra nuk lejon ajrin të depërtojë deri tek mishi kështu e mbron nga prishja. Ena mbyllet me kapak.

Kur do konsumohet mish, nxirret aq sa na duhet, skuqet prapë që të vritet ndonjë patogjen i mundshëm. Yndyra e shkrirë, e nxehtë rihidhet në enë që të mbulojë hapësirën e liruar nga mishi i nxjerrë.

Në verë mishi me këtë metodë ruhet mbi një muaj (6 javë sipas një përdoruesi të kësaj metode) kurse në dimër më gjatë.

Gjatë gjithë proçesit enët, lugët, duart duhet të jenë të pastra dhe mishi, yndyra, brendësia e enës ku do ruhet mishi të preken sa më pak që të minimizohet rreziku i kontaminimit. Për ruajtje më të gjatë mishi kriposet dhe përdoren erëza.

Foto: Mish i ruajtur në dhjam

Rezultati përfundimtar është disi i ngjashëm me sallamin. Edhe ky ka një përqindje të lartë dhjami dhe pak lagështirë.

Veza:

Shtrojmë një shtresë kripë në fund të një ene, i lyejmë vezët me yndyrë (dhjam, vaj) dhe i zhysim në kripë. Veza e ruajtur në kripë nuk prishet për disa muaj. Vezët ruhen edhe më gjatë nëse enën me kripë e termoizolojmë (duke e mbajtur në një kuti të mbushur me gazeta, apo rrecka, pupla, tallash etj.)

Foto: vezë në kripë.

Një metodë kineze e ruajtjes së vezëve është ruajtja e tyre në një përzierje argjile, çaji kinez, hiri, kripe dhe gëlqereje. Përzierja është bazike, përmbajtja e vezës merr PH bazik deri në 12 a më shumë, dhe nuk prishet. Kjo quhet veza njëqindvjeçare.

Foto: Veza njëqindvjeçare

Djathi, salca e domates:

Foto: Djath në shëllirë dhe vaj

Edhe për ruajtjen e këtyre  kombinimi kripë-yndyrë funksionon mirë. Djathin e ruajmë në shëllirë, sipër shëllirës hedhim një shtresë vaji. Vaji nuk lejon oksigjenin të depërtojë në shëllirë, kështu pengon mykosjen e djathit. Salcën e domates e kriposim bollshëm, i hedhim sipër një shtresë vaji. Njësoj mund të ruajmë dhe gjizën.

Frutat:

Që të ruajmë më gjatë freskinë e frutave i ruajmë të palara (i fshijmë për ti pastruar), në vend të thatë, të errët, jo në kontakt me njëra-tjetrën.

Portokallet për ti ruajtur gjatë i mbështjellim secilën me letër.

Frutat mund ti bëjmë reçel, pekmez.

Foto: Pekmez

Perimet:

Perimet me rrënjë (karrotat, qepët e njoma, preshët etj.) i zhysim në rërë të lagur.

Foto: Karrota, qepë të njoma të zhytura në rërë të njomë.

Perimet si lakra e bardhë, sallatori, speci, patëllxhani, panxhari, karrota, lulelakra etj. mund të bëhen turshi për ti ruajtur nga prishja. Gjatë konservimit turshi perimet ruhen në ujë me kripë, ose me kripë dhe uthull. Nga shumë bakterie që ndodhen në lëngun me perime, përqëndrimin e lartë të kripës e përballojnë pak bakterie, kryesisht ato laktobacille të cilat nuk janë patogjene. Këto bakterie prodhojnë acide gjatë fermentimit, përmbajtja acide e lëngut bën që të pengohet më shumë përhapja e bakterieve patogjene.

Kripa më e mirë për të bërë turshi është kripa e trashë e detit.

Disa receta për turshi  sipas dokumentit “Fruta dhe perime të fermentuara: një vështrim botëror” i botuar nga FAO:

Lakra e bardhë: Lakra lahet, kullohet. Për çdo 100 kg lakër përdoren 3 kg kripë. Lakra pritet rripa-rripa, vendoset në shtresë 2.5 cm të trashë në enën ku do fermentohet. Spërkatet me kripë. Shtrohet shtresa tjetër me lakër, spërkatet me kripë. Kjo përsëritet derisa ena të mbushet deri në ¾ e saj. Mbi lakrën hidhet një burulluk, i vihet një dërrasë sipër, mbi këtë një gur. Pra mbi lakrat vihet peshë që këto të nxjerrin lëngun nën efektin e kripës dhe të peshës. Gjatë 24 orëve në vijim lakra nxjerr lëng. Lëngu fillon të fermentohet, këtë mund ta dallojmë nga bulëzat. Fermentimi ndodh gjatë 1-4 javëve, në varësi të temperaturës së ambjentit. Fermentimi përfundon kur nuk shikojmë më bulëza.

Temperatura ideale për përgatitjen e turshisë së lakrës së bardhë është 18-22 dgradë celcius. Siç duket nga receta kripa hidhet e tillë që përqëndrimi përfundimtar të jetë 2-3 %.

Foto: Lakër turshi

Përgatitja e sallatorëve turshi, në të thatë: Për bërjen e sallatorit turshi përdoret 1 kg kripë për çdo 20 kg sallatorë të vegjël dhe 15 kg sallatorë të mëdhenj. Sallatorët e mëdhenj priten në copa 5-8 cm të gjatë. Sallatorët vendosen në enë, gjatë vendosjes spërkaten rregullisht me kripë.U vihet sipër një peshë e rëndë. Gjatë 24 orëve në vijim kripa dhe pesha bëjnë që tu dalë lëngu. Nëse ky lëng nuk i mbulon plotësisht atëhere shtohet shëllirë 40 gradshe që lëngu ti mbulojë. 1-2 ditë pas përgatitjes sallatorët trazohen që përqëndrimi i kripës në të gjithë masën të jetë njësoj. Fermentimi ndodh për 10-30 ditë. Gjatë fermentimit krijohen bulëza, kur nuk ka më të tilla fermentimi ka mbaruar.

Kur turshia e sallatorit bëhet me shëllirë: Përdoret shëllirë me 15% -20 % kripë. Sallatorët e larë futen në enë dhe mbulohen me shëllirë. Mbulohen me dërrasë me një gur sipër që të mos dalin mbi shëllirën. Shëllira nxjerr sheqerin dhe ujin nga kastravecat, kjo pakëson % e kripës. Nëse përqëndrimi bie nën 12 % atëhere turshia e sallatorit mund të prishet, prandaj shtohet kripë tjetër. Që të kuptojmë nëse përqëndrimi i kripës ka rënë nën këtë limit vëmë një vezë të freskët në shëllirë. Veza qëndron mbi ujë kur % e kripës është mbi 10 %.

Një recetë lëngu karrote e fermentuar nga India:

Karrotat grihen në rende. Çdo kg karrotë e grirë përzihet me 7 litra ujë, 200 gr kripë, 40 gr fara mustarde të grira dhe 8 gr pluhur speci djegës. Përzierja vendoset në enë, të cilës i mbyllet gryka hermetikisht me përjashtim të një vrime të vogël që lihet për daljen e gazrave të fermentimit. Përzierja lihet të fermentohet për 7-10 ditë. Produkti përfundimtar është me shije të thartë. Pas fermentimit lëngu filtrohet në napë dhe pihet brenda 3-4 ditësh.

Ullinjtë jeshil turshi:

Ullinjtë jeshil duhet të trajtohen me gëlqere përpara fermentimit sepse në sipërfaqe kanë një substancë të hidhur që është toksike për bakteriet dhe pengon fermentimin.

Ullinjtë jeshil vendosen në ujë gëlqeror me 2% gëlqere, në 21-24 gradë celcius dhe lihen që gëlqerja ti depërtojë. Që tu hiqet gëlqerja shpëlahen me ujë.

Në vend të gëlqeres përdoret dhe finja. Pas regjes ullinjtë futen në shëllirë me 1-10% kripë dhe lihen të fermentohen. Temperatura optimale për fermentim është 24 gradë celcius. Fermentimi ndodh për 2-3 muaj. Kur fermentimi përfundon ullinjtë futen në enë të mbyllura hermetikisht.

Ullinjtë e zinj, turshi:

Ullinjtë e zinj futen në shëllirë me 5-7% kripë që tu zbutet pjesa e jashtme përpara se të trajtohen me gëlqere. Kur ulliri është i pjekur hidhëtinën e ka më në brendësi dhe trajtimi paraprak me shëllirë mundëson penetrimin më të thellë të gëlqeres. Pas regjes në shëllirë, ullinjtë regjen në ujë me gëlqere me 0.7-2% përqëndrim. Pas regjes në gëlqere ullinjtë shpëlahen në ujë të nxehtë. Pastaj futen në enë me shëllirë me 2-5 %kripë dhe lihen të fermentohen për 2-6 javë.

Recetë turshie për panxhar sheqeri sipas librit “Arti i Kuzhinës”: për 5 kg panxhar duhen 1.5 filxhan çaji kripë dhe 1 litër ujë. Panxharët pastrohen nga bishtat, lahen, u qërohet lëkura, vendosen në enë, u hidhet shëllira, lihen të fermentohen.

Burimet:

http://www.treehugger.com/kitchen-design/saving-food-fridge-it-will-taste-better-may-even-last-longer-and-reduce-your-energy-bills.html

http://joy-at-home.hubpages.com/hub/How-to-Store-Raw-Eggs-in-Grease-and-Salt-An-Illustrated-Guide

http://en.wikipedia.org/wiki/Century_egg

http://forums.moneysavingexpert.com/showthread.php?t=735065

http://en.wikipedia.org/wiki/Potted_meat

http://theprepared.com/content/view/116/36/

http://www.wisegeek.com/what-is-potted-meat.htm

Dokumenti “Fruta dhe perime tw fermentuara: nje veshtrim boteror” i botuar nga FAO: http://www.fao.org/docrep/x0560e/x0560e10.htm;

This entry was posted in Kursimi i energjise & lendes, Kuzhina ekonomike. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s