Dizinfektimi i ujit ne diell

:

Përgatiti: Rita Strakosha, ritastrakosha@yahoo.com

Uji përveçse me zierje dhe/ose klor mund të dizinfektohet dhe duke e ekspozuar në diell. Plastika po shtrenjtohet, transporti po ashtu, nuk është e largët dita kur nuk do të mundeni më të blini ujë burimi në dyqan dhe do të shtrëngoheni të pini ujin e çezmës.  Uji i çezmës me raste është i ndohtur me bakterie patogjene.

Duke e ekspozuar ujin e ndohtur në diell kemi mundësi ta dizinfektojmë në shtëpi, me pak kosto dhe pa i prishur cilësinë.

Rrezatimi diellor shkatërron organizmat patogjene në ujë sepse UV-A ndërhyn në metabolizimin e bakterieve dhe shkatërron strukturat e tyre qelizore si dhe vepron me oksigjenin e tretur në ujë duke prodhuar radikale të lira të oksigjenit dhe perokside hidrogjeni, të cilat dëmtojnë bakteriet.

Energjia diellore e ngroh ujin dhe nëse ky i fundit nxehet mbi 50 0 C dizinfektimi shpejtohet.

Rrezatimi diellor me intensitet të paktën 500 W/m2 (i spektrit të dukshëm) që zgjat të paktën 5 orë e dizinfekton ujin. Një dozë e tillë rrezatimi arrihet me 6 orë ekspozim në diell në mes të ditës, në verë, në gjerësi gjeografike mesatare, ku bie dhe Shqipëria.

Si bëhet disinfektimi në shtëpi?

  • Përdoren shishe plastike PET ose shishe prej qelqi që lejon kalimin e rrezeve ultraviolet. Shishet plastike prej polikarbonati, xhami i dritareve nuk bëjnë për dizinfektim sepse nuk lejojnë kalimin e rrezeve ultraviolet. Aftësia e xhamit për të lejuar kalimin e rrezeve ultraviolet varet nga përmbajtja e oksidit të hekurit në të. Xhamat Pyrex, Vycor (enët e xhamit që përdoren në furrë, për gatim me shumë mundësi janë prej Pyrexi ose Vycori, sepse këto janë xhama të qendrueshëm ndaj temperaturave të larta), Quartz lejojnë kalimin e rrezeve ultraviolet por janë më të vështirë për tu siguruar se shishet PET.

Sa më e vogël të jetë trashësia e enës me ujë aq më mirë përshkuhet uji nga rrezet diellore.Shishja mbushet me ujë dhe lihet në diell të paktën 6 orë. Në ditë me pak ndriçim uji lihet 2 ditë në diell.

  • Nqs. uji është shumë i turbullt ai duhet filtruar njëherë (përmes rërës psh.), pastaj ekspozohet në diell. Uji është shumë i turbullt nëse kur vëmë një gazetë poshtë fundit të shishes nuk jemi në gjendje të lexojmë titullin e saj nga gryka e shishes përmes ujit.
  • Intensiteti i rrezatimit të ujit është më i lartë nëse shishet vendosen mbi metal pasqyrues si psh. alumin, me kënd të pjerrët ndaj diellit.

 

Burimet

http://en.wikipedia.org/wiki/Solar_water_disinfection

http://www.thescienceofcreativity.com/794

http://www.sodis.ch/methode/anwendung/factsheets/glass_pet_e.pdf

http://leamis.org/projects/project-1042-water-purification/sodis-solar-disinfection-for-water-purification/

http://en.wikipedia.org/wiki/Vycor

http://en.wikipedia.org/wiki/Pyrex

This entry was posted in Kursimi i energjise & lendes, Zevendesimi i materialeve sintetike. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s