Tharja artizanale e ushqimeve

Pergatiti: Rita Strakosha, ritastrakosha@yahoo.com

Permbajtja:

1.     Tharja e frutave, perimeve

2.     Tharja e mishit

3.     Makaronat e thata

4.     Trahanaja

Qëllimi i tharjes është krijimi i një produkti i cili mund të ruhet në temperaturë ambjenti për disa muaj, mundësisht deri në të korrat e rradhës. Në kushtet e prodhimit të pakët bujqësor në dimër dhe çmimeve të larta të tyre është me interes përvetësimi i teknikave të tharjes së ushqimeve, për ti praktikuar ato atëhere kur produktet janë me shumicë dhe me çmime të ulëta.

-Në kushtet e qytetit është e vështirë gjetja e ambjentit të përshtatshëm për realizimin e tharjes, por nuk është e pa-mundur.

Tharja pengon rritjen e mikrobeve në produktin e tharë. Në këtë postim do të shpjegohet si bëhet tharja e produkteve të ndryshme ushqimore në kushte artizanale.

1.     Tharja e frutave, perimeve

Frutat dhe perimet që mund të thahen janë: fiku, rrushi, molla, pjeshka, dardha, banania, specat e kuq, bamja, patatja, fasulet, bizelet, patellxhani etj.

Foto: bamje të thara

Tharja e frutave bëhet në ambjente të ajrosura, të thata, të ngrohta.

Që ajrosja të jetë sa më e mirë raftet e tharjes vendosen disa cm mbi tokë, idealja është të vendosen në lartësinë e tavolinës. Mundësisht raftet të jenë rrjetë. Raftet rrjetë mund të jenë prej thupre, kallami, metali jo të oksideshëm etj.

Foto: rafte tharjeje

Foto: Tharje e rrushit

Shpesh përdoren dhe dërrasa. Mirë është që frutat të vihen për tharje në mëngjez. Frutat hapen bollshëm në vendin e tharjes, pa cikur me njëra-tjetrën. Ditët e para frutat përzihen dhe kthehen nga ana tjetër shpeshherë gjatë ditës, mundësisht çdo orë. Kjo që tharja të bëhet sa më shpejtë dhe në mënyrë të njëtrajtshme. Frutat mund të mbulohen me napë ose rrjetë që të pengojë ngacmimin nga insektet.

Përpara tharjes i lajmë frutat, pjesët e dëmtuara të frutave i heqim. Shpesh frutat priten më dysh (kumbullat, fiqtë) ose në feta (mollët) që të thahen më shpejt. Frutat mund të kalohen në finjë përpara tharjes. Kjo u hollon lëkurat.

Tharja direkte në diell shkakton humbje më të mëdha të vitaminave C dhe A, si dhe ç,ngjyrosje të frutave të kuqe, të verdha prandaj këshillohet tharja në hije e këtyre. Hija mund të krijohet duke vënë një strehë mbi raftet e tharjes.

Sa më shumë të fryjë ajri, sa më I thatë të jetë moti, sa më I nxehtë ajri, aq më shpejt thahen frutat. Zakonisht për 4-5 ditë thahen. Për të kuptuar nëse janë tharë marrim disa prej tyre, I lëmë të freskohen në temperaturë ambjenti (kanë qenë në diell), i shtypim me dorë. Nëse në dorë nuk mbetet lagështi dhe frutat nuk ngjiten pas dorës kur e hapim grushtin, kjo do të thotë se tharja ka përfunduar.

Gjatë natës frutat mbulohen me pëlhurë ose futen në ndërtesë që të mos marrin lagështirë.

Frutat pasi janë tharë duhen ruajtur në vende të mbyllura që të mos thithin lagështirën e ajrit.

Tharja e rrushit:

Varieteti më i përdorur për tharjen e rrushit është varieteti Tompson, pa fara.

Foto: Rrushi Tompson (ose Sultana), pa fara

Rrushi Tompson pa fara ka lëkurë të hollë dhe përbërje të lartë sheqeri. Farat e tij nuk ngjeshen me njëra tjetrën pra janë të mira për tu tharë. Varieteti tjetër më i përdorur është Korinti i Zi.

Foto: Korinthi I zi

Ky është rrush i vogël, me formë sferike, me ngjyrë të kuqe në të zezë që thahet kollaj. Rrushit me farë mund ti hiqet fara përpara tharjes dhe pasandaj të thahet.

Rrushi thahet në ambjent të hapur për 2-4 javë.

Tharja e domateve

Foto: Domate te thara

Domateve mund tu hiqet lëkura përpara tharjes. Ose thahen me gjithë lëkurë. Për heqjen e lëkurës I zhysim në ujë që zien, I lëmë disa sekonda, pastaj I zhysim në ujë të ftohtë dhe pastaj u heqim lëkurën. Nëse ua lëmë lëkurën tharja do të mbajë më gjatë. Domatet mund të priten përgjysëm, më katërsh, në feta.

Nëse priten në feta rekomandohet që fetat të jenë më të trasha se 2 cm. Nëse nuk u hiqet lëkura, në rafte vendosen nga ana e lëkurës.  Domatja mirë është të thahet në hije që mos ti zbehet ngjyra.

Nëse thahen me gjithë lëkurë, atëhere tharjen e vazhdojmë dhe pas magazinimit të tyre: I fusim në një enë të pambuluar dhe I ruajmë në një vend të ajrosur, të thatë, të ngrohtë për deri në 10 ditë. Pas 10 ditëve I kontrollojmë për lagështi, nëse ka bulëza lagështie mbi domate i rikthejmë në diell.

2.     Tharja e mishit

Tharja e mishit në ambjente të hapura është një metodë e vjetër e konservimit të mishit. Mishi i prerë në copa uniforme thahet për disa ditë.

Kushtet ideale për tharjen e mishit janë mot i thatë, i ngrohtë dhe me ndryshime të vogla të temperaturave midis ditës dhe natës. Gjithsesi tharja e mishit mund të bëhet dhe në kushte më pak të favorshme. Sa më të larta të jenë temperaturat, sa më i thatë të jetë ajri aq më shpejt thahet mishi.

Copat e mishit për shkak të humbjes së lagështisë bëhen më të vogla, më të holla dhe si të rrudhura. Ato forcohen si mishi i ngrirë.

Nëse mishi është shumë i dhjamosur ai prishet shpejt, prandaj për tharje zgjidhen pjesë të padhjamosura të kafshës.

Gjatë tharjes duhet patur kujdes që tharja të mos ndodhë shumë shpejt dhe sipërfaqja e jashtme e tharë të pengojë avullimin e lagështirës së qendrës së copës së mishit.

Përpara tharjes është e preferueshme (por jo e domosdoshme) kriposja e mishit. Kripa pakëson ngacmimin e mishit nga insektet, pakëson mundësinë e prishjes së tij.

Zgjedhja e mishit

Zakonisht thahet mishi i viçit, derrit, qingjit. Preferohet mishi i kafshëve të moshës së mesme dhe jo të dhjamura.

Pastrimi i mishit

Me thikë largohen hemorragjitë, papastërtitë e mundshme (pas kësaj pastrohen duart). Largohen dhjami, indi lidhor dhe ndahet mishi nga kockat.

Prerja e mishit në rripa

Mishi duhet prerë në rripa me të njëjtën trashësi, mundësisht të gjatë.

Mishi prihet përgjatë fibrave muskulore. Mundësisht përmasat e rripit të jenë të njëjta në të gjithë gjatësinë e tij.

Gjatësia e rripave rekomandohet të jetë midis 20-70 cm. Rripat shumë të gjatë mund të këputen nga pesha e tyre gjatë tharjes, kurse rripat shumë të shkurtër kërkojnë më shumë vend në varje.

Trashësia e rripave ndikon në kohën e nevojshme për tharje, prandaj rripat që do të thahen bashkë mirë është të jenë të të njëjtës trashësi.

FIG. Prerja e rripave mbi dërrasë.

FIG. Prerja e rripave në mishin e varur.

FIG. Teknikë prerjeje për të krijuar rripa të gjatë.

Prerja e mishit në rripa të gjatë, uniformë kërkon eksperiencë. Zakonisht thikat me teh të gjerë janë më të mira për këtë qëllim.

Në kushte klimatike të thata rekomandohet prerja e rripave me prerje tërthore 1 cm*1cm, ose e copave të prera hollë me përmasa 0.5 cm*~4 cm.

Kriposja përpara tharjes

Kriposja bëhet në të thatë ose në shëllirë. Nëse përdoret shëllirë këshillohet shëllirë me 14 % kripë.

Kriposja pengon rritjen e mikrobeve në sipërfaqen e mishit. Ajo është më efikase kur bëhet brenda 5 orëve nga therja e mishit, sepse më vonë ka kaq shumë mikrobe saqë kripa nuk arrin tu pengojë rritjen. Kriposja pengon dhe ngacmimin e mishit nga insektet gjatë tharjes.

Gjithashtu kripa thith ujin nga sipërfaqja e mishit dhe kjo duke u bërë më e thatë është ambjent më pak i përshtatshëm për rritjen e mikrobeve.

Shëllira nuk ka nevojë të sterilizohet. Përqindja 14% për sasi të ndryshme uji arrihet duke shtuar sasitë e kripës sipas tabelës më poshtë:

Ujë

Kripë

(litër)

(g)

5

810

6

975

7

1 140

8

1 300

9

1 460

10

1 630

Rripat e mishit zhyten në shëllirë, lihen aty për rreth 5 minuta, pastaj nxirren dhe kullohen. Kullimi bëhet në kullesë (makaronash).

Gjatë përpunimit duhen mbajtur kushte higjenike të mira. Nëse ndonjë nga rripat bëhet pis, ky duhet larë me ujë dhe zhytur në një enë të veçantë me shëllirë. Këto copa të thahen veçmas dhe të mos ruhen për periudha të gjata.

Varja e rripave të mishit

Mënyra më e mirë e varjes është që çdo rrip mishi të varet pa kontakt me rripat e tjerë.

FIG. Kullimi i rripave të mishit nga shëllira.

Varja e mishit mund të bëhet duke përdorur ganxha, fije ose mbërtheckë.

Varja duke përdorur ganxha metalike

Kjo është një mënyrë e thjeshtë dhe efikase. Rripat e mishit ganxhohen në njërin fund, në fundin më të trashë dhe varen në një dërrasë, litar ose tel horizontal.

Ganxhat mund të bëhen kollaj, prej teli të galvanizuar. Tel me diametër 1-1.5 mm pritet në copa 15 cm të gjata, prerja të jetë e pjerrët që maja e mprehtë të shpojë mishin. Fundet e telit përdridhen rreth një shkopi që të marrin formë S-je.

Varja duke përdorur fije

Përdoret fije e fortë. Fija pritet në gjatësi 30 cm. Fija kalohet dy herë rreth fundit të rripit, shtrëngohet që të pengojë rënien e rripit të mishit.

Varja duke përdorur mbërthecka

Mbërthecka 4-7 cm të gjera janë më të mirat. Mishin e mbërthejmë nga ana më e trashë. Mbërtheckat janë të mira sidomos për varjen e copave të sheshta.

Ndërtimi i stendës së tharjes

Tharja e mishit bëhet më mirë nëse krijojmë një stendë për tharjen. Metodat më të thjeshta të tharjes, psh. duke e varur mishin në litarë të rastit, degë pemësh janë jo shumë praktike sepse mishi është i ekspozuar ndaj pluhurave, zogjve, insekteve, prishjes së motit.

FIG. Varja e mishit duke përdorur ganxhat (A), fije (B), dhe mbërthecka (C).

FIG. Përgatitja e ganxhave nga teli i galvanizuar.

FIG. Varja e mishit duke duke përdorur fije.

Stenda mund të përgatitet prej druri, metali ose çimentoje, me ose pa strehë. Shufrat ku varet mishi mund të bëhen prej dërrase, metali ose teli. Këto janë të heqshme.

Stenda prej dërrase ose metali

Stenda përbëhet nga 4 sfurka të ngulura në tokë, mbi të cilat kalohen 2 traversa prej dërrase, rreth 4 m të gjata. Mbi traversat hidhen tërthorazi shkopinj prej druri ose metali, ku do të varen rripat e mishit. Shkopinjtë vendosen ~15 cm larg njëri-tjetrit. Në vend të shkopinjve mund të përdoren dhe litarë, tela. Në këtë rast për përforcim vendosen dhe 2 traversa shtesë (stenda B në figurë). Mbi stendën mund të vendoset dhe strehë, gjithashtu mund të krijohen 2 nivele tharjeje. Niveli i poshtëm i tharjes këshillohet të mos jetë më afër se 1 m nga toka (për ta ruajtur mishin nga pluhurat).

Mund të ndërtohen dhe stenda të lëvizshme, të cilat mund të zhvendosen në vendet ku therren kafshët. Këto ndërtohen prej konstruksioni metalik.

Mirë është që anët e stendës të mbulohen me rrjetë për mbrojtjen nga insektet.

FIG. Rrjeta për mbrojtjen nga insektet.

Siç e thamë mishi mund të varet në tel, litar, ose shkopinj. Shkopinjtë preferohen ndaj telit dhe litarit për disa arësye:

  • Shkopinjtë mund të hiqen me lehtësi nga stenda si për vendosjen e rripave të mishit ashtu dhe për matjen e humbejeve të lagështirës nga mishi;
  • Copat e mishit mbajnë distancën e duhur nga njëra-tjetra dhe nuk ka nevojë për traversa përforcuese.

Shkopinjtë prej dërrase zakonisht bëhen 2 m të gjatë dhe me diametër 2 cm. Në shkopinj kaq të gjatë mund të varen 25-30 rripa mishi. Kurse shufrat prej metali zakonisht bëhen prej tubacioneve të ujit.

Rregullat për varjen e rripave në shufrat janë këto:

  • Numri i rripave të varur në çdo shufër duhet të jetë e njëjtë (psh. 30 rripa për shufër). Kjo që të arrihet qarkullim i mirë i ajrit si dhe të kontrollohen vjedhje të mundshme.
  • Rripat vendosen në mënyrë uniforme në shufër, me një distancë të mjaftueshme nga njëri tjetri për të lejuar ajrimin. dhe
  • Rripat më të gjatë dhe të trashë vendosen nga fundi i shufrave, sepse ajrimi është më i mirë në anë të stendës.

Cilësia e mishit të tharë

Tharja e mishit në mënyrën e treguar kërkon 4-5 ditë. Pas tharjes mishi është gati për tu përdorur.

Mishi i tharë mirë ka këto karakteristika:

Pamja duhet të jetë sa më uniforme. Mungesa e rrudhave të mëdha tregon se mishi është tharë njëtrajtësisht.

Ngjyra në sipërfaqe si dhe në brëndësi duhet të jetë uniforme dhe e kuqe e errët. Nëse ngjyra në sipërfaqe është e errët kurse në qendër është e kuqe e ndezur atëhere mishi nuk është tharë mirë, ai është tharë shumë shpejt dhe sipërfaqja e forcuar ka penguar tharjen e brendësisë. Duke mos qenë i tharë mirë mishi mund të prishet lehtë në ruajtje. Butësia e mishit mund të identifikohet dhe duke e shtypur me dorë. Këto copa mishi të patharë mirë duhet të lihen dhe një ditë tjetër në stendë. Mishi i tharë mirë duhet të ketë fortësi të ngjashme me mishin e ngrirë.

Shija dhe aroma janë të rëndësishme. Mishi ka një shije pak të kripur. Aroma është pak e ndryshuar.

Mishi i tharë duhet kontrolluar rregullisht, të paktën 1 herë në muaj për prishje të mundshme.

Pas tharjes mishi mund të gatuhet njësoj si mishi i freskët, me përjashtimin që duhet re-hidratuar përpara përdorimit nëse psh. do të skuqet apo piqet. Nëse zihet atëhere rehidratimi ndodh gjatë gatimit.

Tharja e mishit me përpunime shtesë

Metoda e tharjes e përshkruar më lart është ajo më e thjeshta. Mishi mund ti nënshtrohet trajtimeve shtesë si psh. regjes në kripë, tymosjes dhe lyerjes me erëza.

Veprimi antimikrobik i tymosjes dhe i erëzave lejojnë që mishi të mos jetë e nevojshme të thahet shumë. Produkti përfundimtar “gjysëm i thatë” mund të konsumohet pa e re-hidratuar mishin. Në shumë vende produktet “gjysëm të thata” si psh. proshutat e gjalla, sallamrat e tharë apo viçi i kriposur dhe i tharë janë të modës jo vetëm për shkak të qendrueshmërisë së tyre por edhe sepse janë të shijshme.

Në shumë raste trajtimi shtesë është i nevojshëm për shkak të kushteve klimatike jo të përshtatshme për ruajtjen e mishit.

Mishi i tharë dhe tymosur

Mishi ekspozohet ndaj tymit të djegjes së drurëve, përbërësit e tymit mbeten në mish dhe kanë efekt konservues, anti-mykotik dhe anti-mikrobik.

Tymosja e zgjatur ose e madhe e mishit e përkeqëson shijen e tij, prandaj rekomandohet një tymosje e lehtë.

Nëse klima është e lagësht, ose tharja e mishit duhet kryer shpejt, atëhere tharja e mishit kombinohet me tymosjen e tij.

Gjatë tymosjes mishi edhe thahet nën efektin e nxehtësisë.

Tymosja shpesh realizohet në oxhaqe të posaçme, mbi thëngjij druri. Përdoren copa mishi me trashësi deri në 7 cm, me ose pa kocka

Produkte tipike mishi

Odka

(prodhohet në Somali dhe vende të Afrikës Lindore)

Prodhimi i odkës është i ngjashëm me teknikën e përshkruar këtu. Ndryshimi qëndron që rripat e mishit janë më të mëdha, kriposja bëhet në të thatë. Pas 4-6 orësh tharje në ambjent copat e mëdha të mishit priten në rripa më të hollë dhe skuqen në vaj. Pas kësaj vazhdohet tharja dhe në fund mishi trajtohet me salca dhe erëza. Për ta ruajtur odka mbulohet me vaj. Nëse ruhet në enë të mbyllur hermetikisht mund të përdoret për më shumë se 12 muaj.

Qwanta

(në Etiopi dhe vende të Afrikës Lindore)
Përpara tharjes rripat e mishit njomen me salcë që ka në përbërje të saj: 25% kripë, 50% speca djegës, 25 % erëza aromatike. Pastaj mishi thahet në ambjent të hapur 1-1.5 ditë. Pas tharjes mishi mund të tymoset lehtë. Pastaj skuqet në gjalp dhe thahet prapë. Pas kësaj mishi është gati për konsum.

Ky përpunim është i mirë kur tharja e mishit bëhet në zona me ajër të ndohtur sepse mishi ekspozohet për një periudhë të shkurtër në ajër.

Biltong

(në vendet e jugut të Afrikës)

Ky është produkt i përhapur, i kriposur, i tharë i cili përgatitet kryesisht nga viçi.

Mishi pritet në rripa të gjatë (1-2 cm të trasha) dhe kriposet në shëllirë ose në të thatë. Preferohet kriposja me kripë të trashë (1-2 kg kripë për 50 kg mish). Kripës mund ti shtohen dhe piper, sheqer, koriander, anason, hudhër etj. Mishi fërkohet me përzierjen kripë/erëza dhe pasandaj transferohet në govata ku rripat e mishit vendosen shtrënguar pas njëri tjetrit. Çdo shtresë mishi spërkatet me pak uthull.

Biltongu lihet në kontenier disa orë, por jo më shumë se 12 (sepse bëhet shumë i kripur), pastaj zhytet në një përzierje ujë-uthull (përzierja ka raportin ~10:1). Pas kësaj mishi thahet në diell për 1 ditë, pas kësaj transferohet në hije për tharje. Zakonisht produkti nuk tymoset, nëse tymoset kjo duhet bërë lehtë. Me tymosje të lehtë kuptohet tymosje për rreth 1-2 javë.

Bildongu është gati kur nga brenda është i butë, i kuq dhe i njomë, me një cipë të jashtme të fortë dhe ngjyrë kafe.

Nuk prishet për disa muaj jashtë frigoriferit. Hahet i gjallë.

Pastërmaja

(Turqi, Egjipt, Armeni)

Pastërmaja përgatitet nga kafshë jo të njoma. Mishi pritet në rripa 50-60 cm të gjatë me një diametër jo më të madh se 5 cm. Rripat fërkohen me kripë, dhe në trajtimin modern dhe me nitrate. Mishi pritet në vende që të lehtësohet kriposja.

Rripat e mishit vendosen mbi njëri tjetrin në pirgje deri në 1 m dhe mbahen për 1 ditë në temperaturë dhome. Pastaj ri-kriposen dhe ri-vendosen mbi njëri tjetrin dhe për 1 ditë tjetër.  Pas kësaj copat e mishit shpëlahen dhe thahen në ajër për 2-3 ditë në verë, dhe 15-20 ditë në dimër. Pas tharjes rripat vendosen mbi njëri tjetrin në pirgje deri në 30 cm dhe u vihen pesha të rënda sipër (sipas burimit të informacionit bëhet fjalë për pesha rreth 1 tonshe), për 12 orë. Vihen prapë për tharje për 2-3 ditë të tjera, presohen prapë për 12 orë, thahen prapë për 5-10 ditë.

Pas kriposjes dhe tharjes, e gjithë sipërafqja e mishit mbulohet me një shtresë 3-5 mm salce që përbëhet nga: 35 % hudhër e saposhtypur, 20% farë e shtypur tërfili, 6% piper djegës, 2% mustardë dhe 37% ujë. Fara e tërfilit përdoret për të përmirësuar konsistencën e salcës. Ndër përbërësit e tjerë kryesorja është hudhra për vetitë e saj anti-mikrobike. Rripat e mishit të mbuluara me salcë mbahen në pirgje për 1 ditë dhe pastaj thahen për 5-12 ditë në një dhomë me ajrosje të mirë.

Pra përgatitja e pastërmasë kërkon disa javë. Megjithatë nuk shpenzohet shumë energji sepse tharja dhe regja në kripë ndodhin në temperatura të ambjentit. Produkti nuk zë myk për disa muaj, edhe në verë. Prandaj është më i qendrueshëm se biltongu.

Charque

(Amerika Latine)

Mishi pritet në feta të mëdha, me peshë rreth 5 kg dhe me trashësi jo më të madhe se 5 cm. Copat regjen në shëllirë për rreth 1 orë në barrela ose vaska prej çimentoje. Pas heqjes nga shëllira mishi shtrihet në rafte rrjetë për të kulluar.

Kurse kur kriposet në të thatë, copat e mishit vihen pirg mbi njëra tjetrën në një dysheme të pjerrët, prej çimentoje, të mbrojtur me strehë. Kripa shtrohet në shtresë rreth 1 cm mbi dysheme. Pas kësaj shtrohet 1 shtresë mish, mbi këtë hidhet kripër në shtresë 1 cm, e kështu me rradhë një shtresë mish-1 shtresë kripë, derisa pirgu të arrijë lartësinë 1 m. Pirgu mbulohet me dërrasa dhe mbi këto bihen gurë të rëndë (si pesha).

Pas 8 orësh pirgu ri-krijohet: copat e mishit që ishin lart vendosen në fund të pirgut. Ri-paketimi në pirg, duke aplikuar kripë të re në çdo ripaketim, bëhet çdo ditë, për 5 ditë rresht.

Mishi i kripur tashmë është gati për tharje. Përpara tharjes shpëlahet shpejt e shpejt me ujë për të larguar kripën në sipërfaqen e tij. Ai mund të kalohet dhe në presë që ti nxirret lëngu. Pas kësaj mishi shtrohet në rrjeta thupre, nën strehë.

Tharja e parë, direkte në diell, bëhet për 4-6 orë. Temperaturat mbi 40 oC në sipërfaqen e mishit duhen evituar. Mishi vihet për tharje në mëngjez dhe hiqet prej andej mbasdite. Mishi ekspozohet në diell çdo ditë për 4-5 ditë. Në fund të çdo dite copat grumbullohen, vendosen në pirgje dhe mbulohen me rrobë të trashë që të ruhen nga shiu dhe të mos humbasin nxehtësinë e fituar.

Mishi i tharë ruhet në thasë cope.

3.     Makaronat e thata

Përbërësit:

miell, kripë, ujë.

E përziejmë miellin me ujin, brumin e krijuar e punojmë me dorë, njësoj sikur bëjmë brum për byrek. Kur brumi të jetë bërë elastik e lëmë të rrijë 15-30 minuta.

Pasi ndënjes e petëzojmë brumin me pec mbi një sipërfaqe të pluhurosur me niseshte. Peta nuk ka nevojë të jetë aq e hollë sa peta e byrekut. E lëmë petën të thahet pak, por jo aq shumë sa të griset kur e hedhim në pec.

E hedhim prapë petën në tavolinë dhe e presim me thikë në rripa

Rripat mund të thahen tani. Varen në një trinë në vend të thatë, të ajrosur dhe të ngrohtë.

4.     Trahanaja

Trahanaja është produkt i tharë brumi. Më poshtë mund të gjeni një recetë të bërjes së trahanasë në shtëpi, sipas Librit “Si të gatuajmë” të Evgjeni Harizit:

Për trahana duhet miell i cilësisë së parë me përmbajtje të lartë gluteni (durumi psh. ka përmbajtje të lartë gluteni, R.S.). Sitet mielli, hapet gropë në mes, hidhet gjalpë i shkrirë pak (jo i djegur, por i tretur), qumësht dhe kripë. Duke filluar nga mesi e përziejmë brumin duke mos e gatuar shumë por aq sa të mos e pijë krejt miellin, të mbetet brumë i fortë dhe i shkrifët. Sipër e spërkatim me miell, e mbulojmë dhe e lëmë të vijë për 2-3 ditë. Pastaj e hapim copa-copa në çarçafë të pastër, e lëmë të thahet pak dhe e shkoqim me dorë, e kalojmë në sitë të rrallë, e thajmë përsëri dhe e vendosim në qeska prej pëlhure (beze), jo plastmas. Ruhet në vende të thata e të freskëta.

Për një kg miell duhen:

2 gota qumësht, 2 lugë gjelle gjalp (100 gr), 1 lugë gjelle kripë.

Burimet:

“Home based fruit and vegetable processing in Afghanistan”, ne adresen: ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/011/a1549e/a1549e00.pdf

“Fruit an vegetable processing”, Mircea Dauthy, ne adresen: http://www.fao.org/docrep/V5030E/V5030E00.htm

“Simple methods for production of dried meat”, ne adresen: http://www.fao.org/docrep/003/x6932e/X6932E02.htm

How raisins is made – material, making, history, used, processing, parts, components, composition, steps, product, industry, History, Raë Materials, The Manufacturing Process of raisins http://ëëë.madehoë.com/Volume-4/Raisins.html#ixzz1PR6GfDoA

http://www.seasonalchef.com/preserves21.htm

http://recipes.howstuffworks.com/tools-and-techniques/how-to-make-pasta2.htm

http://www.alibaba.com/product-free/100769394/Dried_Okra.html

http://science.howstuffworks.com/environmental/life/botany/prune-info.htm

“Si të gatuajmë”, Evgjeni Harizi

Dëshmi gojore nga 93 vjeçarja Tatjana Alliaj, Cakran.

http://www.wellingtons.co.za/safari_facts_raisins.htm

This entry was posted in Kuzhina ekonomike. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s